Masz pytania?
608 320 901
533 210 986

Aktualności

Badanie stanu trzeźwości pracownika może przeprowadzić policja, ale nie pracodawca. Informuje Urząd Ochrony Danych Osobowych

Po zmianach w Kodeksie Pracy (04.05.2019 r.) na nowo odżyła dyskusja na temat uprawnień pracodawców do badania trzeźwości swoich pracowników. Wszystko za sprawą zapisu, który określa, że tzw. dane szczególnych kategorii, w tym o zdrowiu, pracodawca może przetwarzać, gdy pracownik bądź kandydat do pracy wyrazi na to zgodę 
i z własnej inicjatywy przekaże takie dane.

Na początek rozwiejmy główną wątpliwość: wiedza, o tym, że ktoś jest nietrzeźwy, jest informacją o jego stanie zdrowia. Od tej zasady nie ma odstępstwa.

W oficjalnym stanowisku UODO czytamy: „Nowelizacja Kodeksu pracy nie dała pracodawcom uprawnienia do badań alkomatem”.

Dlaczego?
Przywołany wcześniej przepis KP (art. 22 1b) nie ma nic wspólnego z badaniem pracowników alkomatem przez pracodawcę.
- Zasady i okoliczności, na jakich można przeprowadzić badanie trzeźwości pracownika, określa art. 17 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Czyli ani Kodeks Pracy, ani RODO … a ustawa obowiązująca od 1982 r. Według której:
- badanie odbywa się na żądanie kierownika zakładu pracy, osoby przez niego upoważnionej lub pracownika, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że spożywał alkohol w czasie pracy lub stawił się do niej w stanie po użyciu alkoholu,
- badanie stanu trzeźwości pracownika przeprowadza uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego (np. policja), zaś zabiegu pobrania krwi dokonuje osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe, co ma zapewnić wiarygodność wyniku badania.

- Przepis tej ustawy, jednoznacznie przekreśla zgodność z prawem wyrywkowego lub wpisanego na stałe w harmonogram pracy pracowników badania trzeźwości, np. codziennie przed pracą.

Według UODO nie można traktować badania stanu trzeźwości pracowników m.in. jako:

- formy monitorowania pracy pracowników, o której mowa w art. 22 (3) § 4 Kodeksu pracy,
- działania niezbędnego dla zapewnienia ogółowi pracowników bezpiecznych lub higienicznych warunków pracy,
- usprawiedliwionego ze względu na uzasadniony interes pracodawcy.

Nie zapominajmy jednak, że ustawa ta dopuszcza, a nawet nakazuje odsunięcie od obowiązków służbowych pracownika, wobec którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że znajduje się w stanie po spożyciu alkoholu, przez kierownika zakładu pracy lub osobę przez niego upoważnioną.

Co w takie sytuacji?

Jeżeli pracownik odeprze zarzuty i sam wyjdzie z inicjatywą sprawdzenia jego stanu trzeźwości, Urząd Ochrony Danych Osobowych dopuszcza możliwość przeprowadzenia badania alkomatem

‼️Jeżeli zaś pracownik nie zgodzi się z zarzutami i nie będzie chciał opuścić stanowiska pracy, wtedy zostaje pracodawcom wezwanie policji, która ma uprawnienia do przeprowadzenia badania.

Czyli:
- wyrywkowo, dla zasady, w formie reguły, czy straszaka: NIE
- kiedy pracodawca, co do konkretnego pracownika w danym czasie ma uzasadnione podstawy, aby twierdzić, że znajduje się on po spożyciu alkoholu: TAK

Jednak w tym drugim przypadku tylko, kiedy pracownik sam wyjdzie z taką inicjatywą. Jeżeli zajdzie taka konieczność- pracownik nie będzie chciał odejść od stanowiska pracy- pracodawca powinien wezwać Policję, w celu przeprowadzenia badania.

Co zrobić, aby pracodawca mógł samodzielnie, niezależnie od okoliczności przeprowadzać badanie stanu trzeźwości pracowników?

Urząd Ochrony radzi, aby określone środowiska pracodawców, które uważają, że aby zapewnić m.in. porządek publiczny powinny mieć taką możliwość, zainicjowały podjęcie prac legislacyjnych. To jedyny sposób‼️

Link do oficjalnego stanowiska UODO: https://uodo.gov.pl/pl/138/1188